سیستم انتقال قدرت
ادامه مطلب...
الف) سیستم کلاچ:
کلاچ مابین موتور و گیربکس (جعبه دنده) قرار دارد که وظیفه دارد انتقال نیرو را از موتور به گیربکس در مواقع ضروری قطع یا وصل نماید. کلاچ ها در دو نوع 1.اصطکاکی (مکانیکی) 2.هیدرولیکی اتوماتیک (مبدل گشتاور) وجود دارند. از کلاچهای اصطکاکی در خودروهایی استفاده می شود که گیربکس آن دستی باشد. و از کلاچ اتوماتیک (هیدرولیکی) در خودروهایی استفاده می شود که گیربکس آن نیز اتوماتیک باشد.
کلاچ اصطکاکی از چند بخش اصلی تشکیل می شود:
1.مکانیزم فرماندهی کلاچ (شامل: پدال، سیم کلاچ، دوشاخه کلاچ، بلبرینگ کلاچ)
2.صفحه فشاری
3.صفحه کلاچ
ب)گیربکس (جعبه دنده):
در سیستم انتقال قدرت بعد از کلاچ ،گیربکس قرار دارد. همانطور که از نامش پیداست یک جعبه (محفظه) است که تعدادی چرخدنده با نسبت های مختلف در آن قرار دارد که با هم درگیر هستند و نیرو را از شافت ورودی گیربکس به شفت خروجی گیربکس با نسبت دورهای متفاوت منتقل می کنند.
به طور کلی وظایف گیربکس عبارت است از:
1.ایجاد حالت دنده سنگین (مثل دنده 1 و 2): در این حالت سرعت کاهش یافته و قدرت خروجی گیربکس افزایش می یابد. از این حالت در مواقعی استفاده می شود که به قدرت زیادتری برای حرکت خودرو نیاز باشد. مثلا خروج از حالت توقف و شروع به حرکت خودرو و یا عبور از سراشیبی و موانع جاده.
2.ایجاد حالت تعادل میان سرعت و قدرت (مثل دنده 3): در این حالت سرعت و قدرت خروجی از گیربکس تقریبا به یک اندازه هستند. از این حالت در مواقعی استفاده می شود که نه به سرعت زیاد نیاز است و نه به قدرت زیاد برای حرکت خودرو. مثل تردد در خیابانهای شهر.
3.ایجاد حالت دنده سبک (مثل دنده 4 و 5): در این حالت سرعت افزایش یافته و قدرت خروجی از گیربکس کاهش می یابد. از این حالت در مواقعی که نیاز به سرعت بالاتر و قدرت کمتر هست استفاده می شود. هنگام رانندگی در اتوبان ها و جاده های برون شهری از دنده سبک استفاده می شود.
4.ایجاد حالت دنده خلاص (Neatral): در این حالت با اینکه کلاچ درگیر است و نیرو از موتور به گیربکس منتقل می شود ولی از آنجایی هیچ یک از دنده های گیربکس درگیر نیست هیچ نیرویی از گیربکس خارج نمی شود و به چرخهای محرک منتقل نمی شود. از این حالت در مواقعی استفاده می شود که موتور روشن است ولی خودرو برای مدتی باید متوقف باشد. برای اینکه به سیستم کلاچ فشار نیاید گیربکس را در این حالت قرار می دهند.
5.ایجاد حالت دنده عقب (Revers): در این حالت جهت حرکت نیرو برعکس مابقی دنده ها می شود و خودرو رو به عقب حرکت می کند. با قرار دادن دسته دنده در این وضعیت خودرو آماده حرکت به سمت عقب می گردد. از این حالت در موقعی استفاده می شود که نیاز است خودرو حرکت معکوس داشته باشد. مثلا هنگام پارک پل یا پارک دوبل.
پ) میل گاردان:
یک لوله توخالی است که جزو محورهای محرک به حساب می آید. که وظیفه دارد نیرو را از گیربکس به دیفرانسیل منتقل کند. در خودروهای محرک عقب و چهار چرخ محرک که چرخهای عقب خودرو محرک هستند و نیرو بایستی از موتور به چرخهای عقب منتقل شود از میل گاردان استفاده می شود. در خودروهای محرک عقب و چهار چرخ محرک موتور و گیربکس در جلوی خودرو قرار دارند اما دیفرانسیل در عقب خودرو قرار دارد، در این خودروها بین گیربکس و دیفرانسیل فاصله ای وجود دارد که این فاصله را با میل گاردان پر می کنند تا انتقال نیرو از گیربکس به دیفرانسیل به سهولت انجام پذیرد. در خودروهای محرک جلو گیربکس و دیفرانسیل در قسمت جلوی خودرو واقع شده است به همین خاطر نیازی به استفاده از میل گاردان نیست.
اجزای تشکیل دهنده گاردان:
1.کشویی گاردان: وظیفه دارد تغییرات طولی میل گاردان را در دست اندازها کنترل کند.
2.قفل گاردان (صلیبی ، چهارشاخه گاردان): وظیفه دارد تغییرات زاویه ای میل گاردان را جبران کند.
3.میل گاردان: وظیفه دارد نیرو را از گیربکس به دیفرانسیل انتقال دهد.
ت)دیفرانسیل (گرداننده نهایی):
دیفرانسیل نیز همچون گیربکس از یک محفظه که در آن تعدادی چرخدنده با نسبت های مختلف و وظایف متفاوت وجود دارد، تشکیل شده است. دیفرانسیل همیشه مابین چرخهای محرک خودرو قرار می گیرد. اگر دیفرانسیل در جلو باشد پس چرخهای جلو محرک خواهند بود. اگر در عقب باشد چرخهای عقب محرک است. و اگر در جلو و هم در عقب وجود داشته باشد، خودرو چهار چرخ محرک می باشد.
وظایف دیفرانسیل عبارت است از:
1.انتقال نیرو به چرخهای محرک
2.افزایش گشتاور خروجی
3.تغییر جهت و راستای نیرو به میزان 90 درجه
4.تقسیم نیرو بین چرخهای محرک بطور مساوی و یکسان در مسیر مستقیم
5.تقسیم نیرو بین چرخهای محرک بطور نا مساوی و غیر یکسان در سر پیچ ها
ث)پلوس ها:
پلوسها نیز همانند میل گاردان جزو محورهای محرک محسوب می شوند. با این تفاوت که میل گاردان محور توخالی است ولی پلوسها محور توپر هستند. در خودرو به تعداد چرخهای محرک پلوس وجود دارد. پلوسها وظیفه دارند نیرو را از دیفرانسیل به چرخهای محرک منتقل کنند.
ج)چرخ های محرک:
چرخهای محرک عامل اصلی حرکت خودرو هستند. چرخهایی که موجب حرکت خودرو می شوند محرک نامیده می شوند، اما چرخهایی که هیچ نیرویی برای آنها منتقل نمی شود و تابع چرخهای محرک هستند، متحرک نامیده می شوند. در کل چرخها نقش به سزایی در شتابگیری خودرو، کاهش مصرف سوخت، افزایش راندامان، کنترل و هدایت خودرو، کیفیت ترمزگیری، جذب ضربات و ارتعاشات ناشی از سطح ناهموار جاده و انتقال قدرت و غیره... دارند.
چرخها از دو قسمت اصلی تشکیل شده اند:
1.رینگ: رینگها در دو نوع معمولی و اسپورت وجود دارند.
2.تایر: تایرها بر اساس نوع خودرو و شرایط آب و هوایی و شرایط کارکرد انواع مختلفی دارند که در زیر به برخی از این دسته بندیها اشاره می کنیم:
انواع تایر بر اساس بافت و ساختار:
1.بایاس (در موتور سیکلت ها و خودروهای تجاری و سنگین) 2.رادیال (در خودروهای سواری و سبک)
انواع تایر بر اساس تیوب دار بودن:
1.تیوب دار
2.تیوب لس (بدون تیوب)
انواع تایر بر اساس نوع آج:
1.بدون آج (اسپورت)
2.آجدار معمولی و کوتاه (برای جاده های صاف و خشک و کمی لغزنده)
3.آجدار متوسط (برای جاده های خیس و بارانی و لغزنده)
4.آجدار یخ شکن (برای جاده های یخی و برفی و خیلی لغزنده)
